De vraag "Waarom zijn alle profeten mannen?" kan op het eerste gezicht worden opgevat alsof vrouwen spiritueel als tekortschietend worden gezien. Maar wanneer het islamitische begrip van het profeetschap juist wordt begrepen, gaat het niet om een rangorde van superioriteit, maar om een goddelijke keuze en een zware taak.
De DuaMio Wisdom-benadering doet hier het volgende: eerst wordt het oordeel verhelderd, vervolgens de context getoond, en ten slotte de wijsheid overgebracht in een taal die de mens van vandaag kan begrijpen.
Kort antwoord: Profeetschap is geen ambt, maar een zware last
Het moderne denken beschouwt profeetschap soms als een voorrecht, prestige of een spiritueel ambt. In werkelijkheid is profeetschap echter vaak een leven van beproeving, uitsluiting, ballingschap, honger en grote verantwoordelijkheid. Daarom betekent de zin "aan vrouwen is geen profeetschap gegeven" niet "vrouwen worden als waardeloos beschouwd".
Profeetschap is geen beloning voor waarde; het is een keuze waarmee Allah de dienaar aanwijst die Hij wil (istifâ). Wie een gezant wordt, wordt niet door mensen bepaald, maar door Allah.
De oordeelslaag: De gezonden gezanten waren mannen
De meerderheid van de Ahl al-Sunnah-geleerden (cumhur) is van mening dat er geen profeten uit vrouwen zijn voortgekomen. De belangrijkste onderbouwing hiervoor is de uitspraak van de Koran zelf:
"Wij hebben ook voor jouw tijd slechts mannen gezonden aan wie Wij openbaringen gaven. Vraagt maar aan de mensen van de vermaning, als jullie het niet weten."
- Uit Soera An-Nahl, vers 43 (vertaling: Fred Leemhuis)
Dit vers velt geen waardeoordeel; het meldt een historisch feit: de gezonden gezanten waren mannen aan wie openbaring werd gegeven. Dit betekent dus niet "de vrouw was niet waardig", maar "Allah heeft Zijn gezanten op deze wijze uitgekozen".
Wat vraagt profeetschap?
Profeetschap is niet slechts "een boodschap ontvangen van Allah". Een profeet is de gids van de gemeenschap, de imam, de rechter, soms een staatshoofd, soms een legeraanvoerder, en heel vaak een leider die emigreert en zich verzet tegen onrecht. Deze taak vraagt om een onafgebroken publieke strijd, voortdurende vertegenwoordiging voor de gemeenschap en een grote prijs. Allah heeft deze zware last op de door Hem gekozen dienaren gelegd.
Waarde ligt niet in het geslacht, maar in godsvrees
Dat het profeetschap aan mannen is gegeven, betekent niet dat de waarde van vrouw en man bij Allah verschilt. De Koran is hierover buitengewoon helder:
"Wie deugdelijk handelt, man of vrouw, en gelovig is, aan hem zullen Wij een goed leven laten leiden en Wij zullen hun beloning geven naar het beste van wat zij hebben gedaan."
- Uit Soera An-Nahl, vers 97 (vertaling: Fred Leemhuis)
Het vers zegt duidelijk dat het goede werk en de mooie beloning ervoor geen onderscheid maken tussen man en vrouw. De deur van spirituele opgang staat voor beide geslachten volledig open. Waarde wordt niet gemeten aan welke publieke taak iemand is toebedeeld, maar aan de oprechtheid van het dienaarschap en de godsvrees.
Vrouwen op de top van nabijheid tot Allah
Het niet-profeet zijn werpt geen enkele schaduw op de rang van vrouwen bij Allah. De Koran stelt een vrouw - Âsiye, de vrouw van Farao - niet alleen voor vrouwen, maar voor alle gelovigen als voorbeeld:
"En God heeft voor hen die geloven de vrouw van Fir'aun als voorbeeld gegeven, toen zij zei: 'Mijn Heer, bouw voor mij bij U een huis in de tuin en red mij van Fir'aun en zijn daden en red mij van de mensen die onrecht plegen.'"
- Uit Soera At-Tahrim, vers 11 (vertaling: Fred Leemhuis)
Wat hier opvalt, is dit: Allah stelt aan alle gelovigen - mannen én vrouwen - een vrouw als voorbeeld. Ook Meryem (Maria) wordt in de Koran met een bijzondere positie genoemd:
"En toen de engelen zeiden: 'O Marjam, God heeft jou uitgekozen en jou rein gemaakt en Hij heeft jou boven de vrouwen van de wereldbewoners uitgekozen.'"
- Uit Soera Ali 'Imran, vers 42 (vertaling: Fred Leemhuis)
Deze namen laten zien dat de mens ook zonder profeet te zijn tot het hoogste punt in nabijheid tot Allah kan opklimmen.
Nubuwwa, wilâya en uitzonderlijke persoonlijkheden
Er is ook een theologische nuance aan het onderwerp. De bijzondere inspiratie of engelenaanspraak die tot vrouwen als Meryem, Âsiye en de moeder van Mûsâ (Mozes) kwam, is door sommige geleerden besproken; de meerderheid van de ulema heeft dit echter niet gelezen binnen het kader van nubuwwa (profeetschap), maar binnen dat van wilâya (heiligheid), siddîqiyya (waarachtigheid) of goddelijke inspiratie.
Dit onderscheid is belangrijk: dat de vrouw niet als profeet is gezonden, betekent niet dat zij niet kan opstijgen in nabijheid tot Allah. Het toont slechts dat de last van de publieke, onafgebroken en representatieve taak van de institutie van het profeetschap op een andere plaats is neergelegd.
En wat is dan de wijsheid?
De Koran noemt niet de enige en definitieve reden waarom het profeetschap aan mannen is gegeven; dit is een domein van wijsheid en het laatste woord kent Allah. Geleerden hebben enkele interpretaties gegeven - vooral vanuit de publieke, onafgebroken en slopende leiderschapslast die het profeetschap met zich meebrengt. Maar dit zijn menselijke interpretaties; het is niet het definitieve oordeel van het vers.
Wat zeker is: dit is geen verschil in waarde, maar een verdeling van taken. En het duidelijke oordeel van de Koran - dat de waarde in godsvrees ligt (An-Nahl 97) - staat boven al deze interpretaties. Bij het beantwoorden van een vraag het zekere boven het onzekere plaatsen is een gedegen methode.
Samenvatting
Dat de profeten uit mannen zijn gekozen, is geen kwestie van waardeloosheid van vrouwen, maar een goddelijke keuze en een zware taak. De Koran stelt duidelijk dat waarde niet in het geslacht ligt maar in godsvrees, en stelt de gelovige vrouw op de top van nabijheid tot Allah als voorbeeld. Profeetschap is geen voorrecht, maar een zware last om te dragen.
De vraag is niet: "Waarom zijn er geen vrouwelijke profeten?"
De werkelijke vraag is:
"Wordt waarde gemeten aan welke publieke taak men draagt, of aan hoe nabij men is tot Allah?"
DuaMio Wijsheid Serie
Verwonder. Begrijp. Beleef.
Beeldnoot: De afbeeldingen in dit artikel zijn licentievrije stockafbeeldingen die bij het onderwerp passen. Bron en licentie staan bij elke afbeelding vermeld.
Inhoudsnotitie: Dit artikel is met AI-ondersteuning samengesteld op basis van betrouwbare bronnen; Koranverzen zijn letterlijk overgenomen uit de goedgekeurde vertaling (Sofian S. Siregar voor het Nederlands), en het artikel is vóór publicatie redactioneel en op religieuze gevoeligheid gecontroleerd.
