De vraag "Waarom trouwde de Profeet met 9 tot 11 vrouwen?" wordt meestal opgeworpen met de aantijging van wellust. Wanneer men echter de chronologie van zijn leven, de sociale omstandigheden van zijn huwelijken en de situatie van zijn echtgenoten onder de loep neemt, zakt die aantijging in elkaar.
De DuaMio Wisdom-benadering doet hier het volgende: eerst wordt het religieuze oordeel verduidelijkt, vervolgens wordt de context getoond, en daarna wordt de wijsheid vertaald in een taal die de moderne mens kan begrijpen.
Kort antwoord: de chronologie ontkracht de aantijging van wellust
De Profeet bleef vanaf zijn vijfentwintigste tot ongeveer zijn vijftigste uitsluitend gehuwd met Chadidja; zij was ouder dan hij en een weduwe. Als het werkelijk om zinnelijke verlangens ging, zouden dergelijke huwelijken zich in zijn jeugd hebben voltrokken. Zijn meervoudige huwelijken begonnen daarentegen pas in de Medinese periode, na zijn drieënvijftigste levensjaar.
De juridische laag: een bijzondere bepaling voor de Profeet
Polygamie is in de islam geen gebod, maar een concessie die begrensd wordt door de voorwaarde van rechtvaardigheid. Voor de gemeenschap geldt een bovengrens van vier echtgenoten (An-Nisaa 4:3). Dat het aantal echtgenoten van de Profeet boven deze grens uitkwam, betreft een aan hem eigen bepaling (Al-Ahzaab 33:50) en deze huwelijken staan in verband met de openbaring, de verkondiging, het onderricht, de bescherming en het maatschappelijk welzijn.
De contextuele laag: wat vertelt de chronologie van zijn leven?
Tot zijn vijfentwintigste stond de Profeet bekend als een kuise en betrouwbare jongeman; op zijn vijfentwintigste trouwde hij met Chadidja en leefde vele jaren monogaam. Ook na haar overlijden bleef hij een tijd alleen. De meervoudige huwelijken vonden niet plaats in de jeugd, wanneer lichamelijke verlangens het hevigst zijn, maar in een latere levensfase vol zware verantwoordelijkheden.
Deze chronologie vormt het krachtigste antwoord op de aantijging van wellust. Want de Koran presenteert zijn leven niet als een terrein van begeerte, maar als een voorbeeld voor de gelovigen:
"Jullie hebben in de gezant van God een goed voorbeeld voor wie op God en de laatste dag hoopt en God veel gedenkt."
- Uit Soera Al-Ahzaab, vers 21 (vertaling: Fred Leemhuis)
Een leven dat als voorbeeld (oeswa) wordt voorgesteld, draagt het spoor van een open zending, niet van een verborgen zinnelijk doel.
De meesten van zijn echtgenoten waren weduwen en behoefden bescherming
Echtgenoten zoals Sawda en Oemm Salama waren weduwen, oudere vrouwen, moeders met kinderen of vrouwen die bescherming nodig hadden; sommigen hadden hun man verloren op de weg van de islam, anderen waren alleen komen te staan door de omstandigheden van hidjra en oorlog. Deze huwelijken hadden een dimensie van maatschappelijke bescherming en trouw. Een verklaring die op wellust berust, kan de werkelijke context van huwelijken met bejaarde, weduwe of moederlijke vrouwen niet verklaren.
De wijsheid van onderricht en geestelijke leiding
Het gezinsleven van de Profeet vormt voor de gemeenschap een belangrijke bron voor religieuze bepalingen. Bepalingen over het intieme domein konden niet rechtstreeks door de mannelijke metgezellen worden overgeleverd. De Moeders der Gelovigen, in het bijzonder Aisha, werden leraressen die vele kennis over familie, aanbidding, reinheid, ethiek en het privéleven overbrachten aan vrouwen en aan de gemeenschap. Deze huwelijken vormden een kring van kennis die de huiselijke toepassing van de openbaring doorgaf aan de komende generaties.
Politieke en sociale integratie
Sommige huwelijken verzachtten de vijandschap tussen stammen, andere schonken de islamitische gemeenschap nieuwe banden. Het huwelijk met Djoewairija bracht een verbintenis tot stand met de stam Banoe l-Moestaliq, het huwelijk met Oemm Habiba met de familie van Aboe Soefyan. Deze huwelijken waren binnen de sociale structuur van die tijd stappen die deuren openden voor vrede, verwantschap en verkondiging.
De wijsheid van het doorbreken van pre-islamitische gebruiken
Het huwelijk met Zaynab bint Djahsh vond plaats om de gewoonte te doorbreken waarbij een adoptiekind gelijk werd gesteld aan een eigen kind. De Koran vermeldt dit huwelijk rechtstreeks in Al-Ahzaab 33:37 en verklaart daarmee dat adoptie geen afstammingsband doet ontstaan. Voor de Profeet was dit een zware beproeving; toch werd het volbracht op goddelijk bevel om een sharia-bepaling te verankeren. Ook dit toont aan dat zijn huwelijken niet louter door persoonlijke begeerte verklaard kunnen worden.
Bijzondere wijsheden achter de overige huwelijken
Elk huwelijk draagt een eigen sociale of religieuze wijsheid. Het huwelijk met Hafsa gaf, naast het beschermen van een vrouw wier echtgenoot als martelaar was gevallen, ook een versteviging van de band met de familie van Oemar. Het huwelijk met de weduwe Zaynab bint Choezayma, die bekendstond als "de Moeder der Armen", draagt een dimensie van trouw en maatschappelijke bescherming. Het huwelijk met Maymoena wordt gezien als een stap om, aan de vooravond van de verovering van Mekka, banden te leggen met omliggende stammen en zo ruimte te scheppen voor de verkondiging.
Deze details doen ertoe: elk huwelijk kan niet worden platgeslagen onder één noemer van "polygamie". Er zijn verschillende belangen in het geding, zoals onderricht, bescherming, zorg voor martelaarsfamilies, stammenvrede, diplomatie, juridische hervorming en het onderwijzen van de gemeenschap in intieme bepalingen die vrouwen aangaan.
Het leven in het huis van geluk
De huwelijken van de Profeet waren geen relaties die zich afspeelden in weelde en gemak. Volgens betrouwbare overleveringen brandde er in het gezegende huishouden vaak maandenlang geen vuur in de haard; dagenlang stelde men zich tevreden met slechts dadels en water (Al-Boechari, Hiba 1, Riqaaq 17; Moeslim, Zoehd 26 - overgeleverd door Aisha). Toen het vers van de keuze (Al-Ahzaab 33:28-29) werd geopenbaard, waarin de Profeet zijn echtgenoten opriep te kiezen tussen de opsmuk van deze wereld en het hiernamaals, kozen zij allen zonder uitzondering voor God en Zijn Boodschapper. Dit tafereel laat zien dat deze huwelijken niet gericht waren op comfort en welvaart, maar op het delen van een zware zending.
Oog krijgen voor de maatstaf
In de kern van de zaak ligt dit: de weg om de intentie van een leven te lezen loopt via de chronologie en de praktijk van dat leven. Iemand die vijfentwintig jaar lang - de jaren waarin kracht en verlangen op hun hoogtepunt zijn - monogaam bleef met een oudere, weduwe vrouw; wiens meervoudige huwelijken pas na zijn drieënvijftigste plaatsvonden en meestal met weduwen, bejaarden, moeders, armen of vrouwen van martelaren; wiens gezegende huishouden maandenlang geen vuur in de haard aanstak - zo'n leven laat zich niet begrijpen met de aantijging van "wellust", maar alleen met een heldere zending. De moderne geest neigt ertoe de huwelijks-, stam-, beschermings- en sociale zekerheidsstructuren van vroegere samenlevingen te lezen door de bril van hedendaagse individuele romantiek; deze anachronistische blik vertekent de zaak. De Koran presenteert dit leven als een oeswa (voorbeeld); en het handschrift van een leven dat als voorbeeld dient, is niet dat van de begeerte maar van een missiegedreven trouw.
Samenvatting
De meervoudige huwelijken van de Profeet kunnen niet verklaard worden vanuit wellust. Zijn jeugd bracht hij monogaam door; zijn meervoudige huwelijken vonden plaats op latere leeftijd en meestal met weduwen, oudere vrouwen, moeders of vrouwen die bescherming behoefden. Deze huwelijken droegen wijsheden zoals onderricht, bescherming, politieke vrede, sociale integratie en de overdracht van religieuze bepalingen.
De vraag luidt niet: "Kan een dergelijk aantal huwelijken verklaard worden door wellust?"
De werkelijke vraag is:
"Draagt een leven dat vijfentwintig jaar lang, in de hoogste kracht, monogaam bleef, en waarvan de meervoudige huwelijken pas na het drieënvijftigste jaar plaatsvonden en meestal met weduwen en vrouwen die bescherming behoefden - draagt zo'n leven het spoor van de begeerte, of van een zending?"
DuaMio Wijsheid Serie
Verwonder. Begrijp. Beleef.
Beeldnoot: De afbeeldingen in dit artikel zijn licentievrije stockafbeeldingen die bij het onderwerp passen. Bron en licentie staan bij elke afbeelding vermeld.
Inhoudsnotitie: Dit artikel is met AI-ondersteuning samengesteld op basis van betrouwbare bronnen; Koranverzen zijn letterlijk overgenomen uit de goedgekeurde vertaling (Sofian S. Siregar voor het Nederlands), en het artikel is vóór publicatie redactioneel en op religieuze gevoeligheid gecontroleerd.
